Het Business Model van een freelancer.

“Consultant. Het staat er echt. Pap, je bent een consultant.”

Al een tijdje is het een running gag bij ons thuis. Je bent een consultant. Het komt er cynisch uit en de inmiddels volwassen kinderen hebben geen idee waarom. Het lijkt alsof je nu een echte bullshit-job hebt. Het leuke aan humor is dat er altijd een onderliggende waarheid in schuilgaat. Die fascineerde me en dus heb ik me erin verdiept.

Sinds ik als freelancer werk beland ik op plekken die een beetje Rogier nodig hebben. Maar welk deel precies, daar kom ik vaak pas halverwege achter of als ik vertrek. Op de vraag; ‘Hoe voeg je waarde toe? is dan ook steevast het antwoord:

‘Ik doe wat nodig is’ & ‘ik werk met wat er is’.

Dat klinkt alsof ik het ook niet goed weet, en dat klopt in de meeste gevallen ook. Ik leer door ergens te zijn aanvoelen wat er nodig is en wat er aan wijsheid en bereidheid aanwezig is. Maar er zit wel degelijk een gedachte achter. Deze twee zinnen vormen de essentie van mijn Business model.

Net zoals ik schrijf met littekens is dit Business Model ontstaan door de tijd en het pad dat ik volgde. Na mezelf een paar keer volledig over het hoofd te hebben gewerkt werd ik ernstig ziek. Zo ernstig dat ik dacht aan pensioen toe te zijn. Als 40-er klinkt dat misschien wat vroeg, maar geloof me. Ik was er echt aan toe. Ricardo Semler heeft me in 1 van zijn video’s destijds geraakt met de 3 fasen hoe een carriere idealiter moet worden opgebouwd:

1. De eerste 15 jaar besteed je aan het leren ontdekken waar je goed in bent en wat je leuk vindt. Het liefst in zoveel mogelijk rollen en omgevingen.
2. De tweede 15 jaar staan in het teken van het overbrengen op anderen waar jij zo goed in bent.
3. De laatste 15 jaar noemt hij de ‘terminale jaren’ en dat is minder dramatisch dan het klinkt; je doet hier uitsluitend nog wat je leuk vindt.

Tijdens mijn herstel nam ik me voor om de terminale jaren officieel te laten starten. Ik zag het als een versnelde carriere. Het perspectief dat je leven misschien te kort is om al je ambities vorm te geven stimuleerde me om alles wat gedoe oplevert af te stoten. Ik voelde tijd als schaarste ontstaan en dan maak je andere keuzes. Maar zoals dat vaker gaat in het leven, nadat de gezondheid weer beter werd ontwikkelde ook mijn perspectief. En zo kwam ik uit op een business model waarin ik fase 2 en 3 moeiteloos weet te combineren.

Zoals de meeste freelancers wel herkennen is het uitgangspunt meestal:

‘Je doet werk dat je al kan’.

Geen opdrachtgever huurt je in om iets nieuws te proberen. En nu is dat in de terminale fase van je carriere geen ramp, maar het is geen duurzaam model om alleen te teren op wat je al kunt. Juist op dit punt heb ik als freelancer onderscheidend vermogen gevonden. De klant of doelgroep waarvoor je waarde toevoegt heeft een opdracht die met het opgestelde team alleen niet lukt. Dan kijk je uit het raam en zoek je wie kan helpen. In mijn werkveld loop je snel tegen een wirwar van consultancy bureaus aan, van klein tot heel groot (KPMG, Accenture-style). Als iemand me vraagt waarom je mij nodig hebt of wanneer je beter een bureau kunt inschakelen dan is dit het verschil:

Is het belangrijker om de vaardigheid en het verandervermogen van je eigen organisatie en mensen beter maken? Of geloof je dat externe capaciteit en expertise nodig is om je organisatie in beweging te brengen? Vertrouw je op het vermogen en de wijsheid van je eigen medewerkers of heb je het idee dat een pyramide van slimme consultants voor langere tijd nodig is om impact te maken?

Deze keuze is veelal verbonden aan hoe je naar de organisatie en mensen die daarin werken kijkt. Ik ervaar in mijn praktijk steeds scherper de verschillen in aanpak, visie en impact van mijzelf versus de consultancy bureaus. Zo ligt mijn focus consistent op zo snel mogelijk impact maken met eigen medewerkers.

Rogier de consultant zal bij ons thuis niet snel als grapje verdwijnen. Maar het idee dat Rogier het anders doet dan de meeste consultancybureaus stelt me gerust. Het allerleukste voordeel van deze visie op werk is dat het me in iedere opdracht weer lukt iets nieuws te leren over systemen, technologie, mensen en mijzelf.

Door ‘te doen wat nodig is’, komen er automatisch onwennige taken in je handen. En in “Het werken met wat er is’ zitten gegarandeerd eigenaardigheden, kennis en wijsheden verborgen die je nog niet eerder hebt gezien. Het is niet alleen aantrekkelijk voor mijzelf om zo te werken. Iedere volgende opdrachtgever heeft ook weer een stukje betere Rogier ingehuurd.

Nu zijn er ruim 1 miljoen freelancers in Nederland actief volgens de inschattingen. Zijn er mogelijk mensen die ook dit Business model hanteren? Of nog iets veel slimmers? Ik ben benieuwd.